فرهادی پریم

ابوالفضل بنائیان

«نورپردازِ صحنه تئاتر، روی گوشه‌ای از دکور خانه نور می‌اندازد، سپس صحنه تاریک می‌شود و گوشه‌ی دیگری از دکور روشن می‌شود و بعد کل خانه روشن می‌شود». جملات یاد شده، سکانس آغازین فیلم فروشنده و تصاویری است که به ذهن اصغر فرهادی رسید تا نگارش ششمین فیلم خود به نام فروشنده را آغاز کند. داستان زوج جوانی که به دلیل گودبرداری همسایه، ناچار به اثاث‌کشی و خروج از خانه و مجبور به سکونت در خانه جدیدی می‌شوند.

اصغر فرهادی که بابت فیلم فروشنده، دو جایزه بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر مرد را به کلکسیون افتخاراتش اضافه کرده است، نوعی تنزه و بلوغ در فیلمنامه‌نویسی و کارگردانی را بروز می‌دهد که نشانگر اعتماد به نفسی است که در دیگر کارهای فرهادی چندان به چشم نمی‌خورد. این بار او با خیالی آسوده‌تر و با تمرکز به یک روایت اصلی و به دور از ایماژهای تصویری داستان خود را روایت می‌کند.

نبوغ و جسارت فرهادی در احتراز از نقاط قوت سینمایش در محاصره مخاطب در بن‌بست‌های اخلاقی از یک سوی و احتراز او در بکارگیری تکنیک‌های تصویری پیچیده او از سوی دیگر، اگرچه شاید باعث سرخوردگی بعضی علاقمندان سینمای فرهادی شده است و بعضی کژاندیشان را به دنبال جوراب‌های مرد متجاوز فرستاده باشد، ولی نشان از بلوغ و اعتماد به نفس کارگردانی است که نمی‌خواهد با تکرار تکنیک‌های درباره الی و جدایی در جا بزند و با انباری از جوایز بین‌المللی، هنوز جرات و جسارت تجربه‌گرایی را از دست نداده است.

اگرچه در فیلم فروشنده، نشانی از آن مهندسی آهنین جزئیات نیست و شاید میزانسن‌های مستحکم و مستقل از دینامیک عاطفی صحنه نتواند مخاطبان سخت‌گیر فرهادی را راضی کند.  ولی فرهادی در این فیلم، روند فروپاشی عماد با بازی «شهاب حسینی» را چنان هنرمندانه و با شیبی ملایم و ریتمی یکنواخت به تصویر کشیده است که حتی روند سقوط روانی عماد را در ابتدا و انتهای هر پلان می‌توان به خوبی مشاهده کرد. نکته‌ای که از چشم داوران جشنواره کن نیز پنهان نمانده است و باعث شده تا جایزه بهترین بازیگر مرد برای نخستین بار به یک ایرانی تعلق بگیرد. رئالیسم آخرین ساخته اصغر فرهادی حتی یک گام جلوتر از باقی آثار او می‌ایستد و این بار بدون نیاز به میزانسن‌های پیچیده و و فارغ از بمباران مخاطب در گره‌افکنی‌های  پیاپی، نوعی واقع‌گرایی مینیمال به مخاطب عرضه می‌گردد که مطمئنا برای اصغر فرهادی، یک گام رو به جلو است.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.